Beyin Damarlarındaki Gizli Tehlike: Anevrizma

Paylaş:
A+A-

ANEVRİZMA NEDİR ?
 
Anevrizma(baloncuk),  beyni besleyen ana atardamarlarda damar duvarının zayıf olduğu bölgeden gelişen balonlaşmayı ifade eder. Beyin anevrizması genel popülasyonun %1,5 veya %5’ ini etkileyen ve yaşla birlikte görülme sıklığı artan bir hastalıktır. Anevrizmanın geliştiği damar duvarı normal  damar duvarına göre çok daha incedir ve en ince olduğu yerden patlayarak beyin kanamasına sebep olur. Beyni saran ikinci tabaka zarın altında kanamaya neden olur bu kanamanın tıbbi ismi subaraknoid kanamadır. Yani anevrizmaya (baloncuk) bağlı gelişen beyin kanamaları, beynin kıvrımlarında ve ana atar damarlarında bulunduğu (bazal sisternler) beyin bölgelerinde görülür. Anevrizmaya bağlı gelişen beyin kanaması hastanın hayatını tehdit eden bir durumdur. Bu hastalığı geçiren hastaların hemen hemen yarısı kanamaya veya kanamaya bağlı gelişen komplikasyon nedeniyle hayatını kaybetmektedir. 
 
BEYİN ANEVRİZMASI NEDEN OLUR ?
 
Anevrizma genellikle 30-40 yaş üstü kişilerde görülür. Anevrizma genelde beyindeki ana atar damarların dallanma noktalarında gelişir. Çünkü damarların bu bölgesi kan basıncının en çok yansıdığı bölgelerdir. Sıklıkla büyürken bir balonun zayıfladığı gibi, yavaşça büyürler ve büyüdükçe anevrizmanın da damar duvarı zayıflar. Beyin anevrizmaları, fibromüsküler displazi, serebral arterit veya arter diseksiyonu gibi diğer kan damarı bozuklukları ile ilişkili olabilir, ancak bunlar çok anevrizma oluşumundaki nadir sebeplerdir. Anevrizma oluşumunda genetik yatkınlık olduğu düşünülmekle birlikte, henüz kesin bir genetik temel ortaya konamamıştır. Yani bir akrabasında beyin anevrizması olan bir kişide diğer insanlara göre anevrizma gelişme riski bir miktar daha yüksektir. Sigara kullanımı, yüksek tansiyon, 40 yaş üzeri olmak, kadın cinsiyet, enfeksiyon, tümör, kafa travması gibi sebepler beyin anevrizması gelişme riskini artırır. 
 
ANEVRİZMASI OLAN BİR KİŞİNİN BEYİN KANAMASI GEÇİRME RİSKİ NEDİR ?
 
Toplam nüfusun yaklaşık %3 ile %5’inde anevrizma olduğu düşünülmektedir. Yani Türkiye’ de toplam 2,5-3 milyon kişide anevrizma olduğu tahmin ediliyor. Anevrizması olan bir kişide anevrizmanın ne zaman patlayıp beyin kanaması yapacağı bilinmemektedir. Anevrizmanın patlayıp kanama ihtimalini arttıran faktörler vardır. Bunlar hipertansiyon, sigara kullanımı veya strese bağlı ani tansiyon yüksekliği gibi sebeplerdir. Anevrizmanın boyutunun büyük olması da kanama ihtimalini arttıran bir etkendir. 25 mm ‘ den büyük anevrizmaların patlayıp beyin kanaması yapma ihtimali 2 yıl içerisinde  %70 dolaylarındadır. Ülkemizde yıllık anevrizmaya bağlı beyin kanaması geçiren kişi sayısı 10 bin civarındadır. Yani anevrizması olan bir kişinin, anevrizmaya bağlı beyin kanaması geçirme ihtimali yıllık %3-4 düzeyindedir. Fakat bir kez patlayıp beyin kanamasına yol açan anevrizmaların tekrar patlayıp ikinci bir kanamaya yol açma ihtimali, ilkine göre 5 kat daha fazladır. Bu yüzden anevrizmaya bağlı beyin kanaması geçirmiş olan kişiler mümkün olan en kısa sürede tedavi edilmelidir. 
 
BEYİN ANEVRİZMASI TEŞHİSİ KONULDUKTAN SONRA NE YAPILMALI ? BEYİN ANEVRİZMASI OLANLAR NELERE DİKKAT ETMELİ ?
 
Bir kişide beyin anevrizması olup olmadığı genellikle anevrizma patlayıp beyin kanaması yapınca fark edilir. Beyin kanamasıyla gelen hastada yapılan beyin damarlarını görüntüleme yöntemiyle anevrizma ortaya konduktan sonra kısa sürede tedaviye geçilmelidir. Anevrizmanın şekline ve hangi damarda yerleştiğine göre tedavi planlanır. Günümüzde ileri teknoloji sayesinde mikrocerrahi yöntemlerinin iyice gelişmesi  beyin anevrizma ameliyatlarındaki riski minimuma indirmiştir. Diğer bir tedavi yöntemi ise kasıktan girilerek anevrizmaya ulaşıp, anevrizmanın içini coil denilen madde ile doldurmak veya yine damar içinden uygulanan akım çeviricilerdir. 
 
BEYİN ANEVRİZMA BELİRTİLERİ
 
Genellikle patlayıp kanayana kadar bulgu vermez. Ani şiddetli baş ağrısı, bilinç kaybı, koma veya nöbet geçirme gibi bulgular anevrizmanın patlayıp beyin kanaması yaptığının işareti olabilir, bu bulgular görüldüğünde vakit kaybetmeden acil servise başvurulmalıdır, bunların dışında anevrizma kanamasının diğer belirtileri:
 
Bulantı ve kusma
Uyuşma
Yürüyüş bozukluğu veya denge kaybı
Ense sertliği yani boyun tutulması
Işığa karşı duyarlılık
Çift görme
Göz kapağı düşüklüğü
Bilinç durumunda değişiklik
Nöbet
 
Beyin anevrizmaları çoğunlukla patlayıp kanamadan bulgu vermez. Fakat bazen büyük boyutta olduklarında beyne ve sinirlere baskı yaparak veya çok düşük düzeyde mikro kanamalar yaparak bulgular verebilir. Patlayıp kanamamış beyin anevrizmalarında görülen belirtiler:
 
Uzun süren baş ağrıları
Göz arkasında ağrı
Yüzün bir yarısında uyuşma veya zayıflık
Göz kapağında düşüklük
Görmede azalma veya bulanık görme
Patlayıp beyin kanaması yapmamış anevrizmalar genellikle başka sebeplerden dolayı tesadüfen çekilen beyin emar.ı , beyin damarlarını gösteren emar veya tomografi çekildiğinde görülebilir. Tesadüfen anevrizma saptanan hastalar şanslıdır çünkü daha patlayıp beyin kanamasına neden olmadan anevrizmayı tedavi etmek mümkündür. 
 
BEYİN ANEVRİZMASI TEŞHİSİ NASIL KONUR ?
 
Büyük oranda beyin anevrizmasını patlayıp kanamadan teşhis etmek zordur çünkü genellikle anevrizma patlayıp kanamadan herhangi bir bulgu vermez. Patlayıp kanadıktan sonra hastaların çoğu komaya girmiş bir şekilde hastaneye getirilmektedir. Anevrizmanın patlayıp kanamadan erken teşhisi de artık günümüz teknolojileri ile mümkündür. Sıklıkla başka şikâyetlere bağlı çekilen beyin mrg de anevrizma görülebilir. Anevrizma teşhis edildikten sonra çok vakit kaybetmeden tedavi edilmelidir. Patlayıp beyin kanaması ile gelen hastalarda anevrizma olup olmadığını teşhis etmek için ilk etapta beyin damarlarını gösteren tomografi veya emar çekilir. Anevrizma çoğunlukla bu çekilen filmlerde ortaya konabilir. Fakat bazı anevrizmalar emar anjiyografi veya beyin damarlarını gösteren tomografide görülmeyebilir. Anevrizma tanısı için altın standart yöntem beyin anjiyosudur. Kasıktan girilerek özel kateterlerle beyin damarları görüntülenir. Bu yöntemle anevrizma kesin olarak ortaya konur. Anevrizmanın yapısı, şekli ve hangi damarda yerleştiği görüntülendikten sonra tedaviye karar verilir. 

0 Yorum
Yorumunuzu Yapınız