KANAMIŞ BEYİN ANEVRİZMASI

Paylaş:
A+A-

KANAMIŞ BEYİN ANEVRİZMASI
 
Anevrizma, bir arter duvarının balon benzeri bir çıkıntısıdır. Bir anevrizma büyüdükçe yakındaki yapılar üzerine baskı uygular ve sonunda yırtılabilir. Yırtılmış bir anevrizma, beynin etrafındaki subaraknoid boşluğa kan verir. Subaraknoid kanama (SAK) hayatı tehdit edici bir inme türüdür. Tedavi, kanamayı durdurmaya ve anevrizmayı kliplemeye yöneliktir.
 
Kanamış Bir Anevrizma Nedir ?
Anevrizma, balon benzeri bir şişkinlik veya atardamar duvarının zayıflamasıdır. (Bahçe hortumunun kenarındaki bir balona benzer.) Çıkıntı büyüdükçe incelir ve zayıflar. Öyle ince olabilir ki, içindeki kan basıncı sızıntı yapmasına veya açılmasına neden olabilir. Anevrizmalar genellikle damarların dallandığı noktalarda görülür. Anevrizma tipleri şunlardır (Şekil 1):
 
Sakküler - (en yaygın olanı "berry" de denir) anevrizma atardamarın bir tarafından gelişmiştir ve tabanında ayrı bir boyun vardır.
Fusiform - anevrizma her yöne doğru genişlemiştir ve belirgin bir boynu yoktur.
Diseksiyon - arterin iç duvarındaki bir yırtılma kanın katmanları ve havuzu ayırmasına izin verir; genellikle travmatik bir yaralanma sonucu görülür. 

 
 
 
Şekil 1. Yırtılmış bir anevrizma, beynin etrafındaki subaraknoid boşluğa kan salıverir (solda). Farklı anevrizma tipleri (sağda).
 
Bir anevrizma patladığında, beyin ile kafatası arasındaki boşluklara kan akar. Bu alan beyninizi yıkayan ve yastıklayan beyin omurilik sıvısı (BOS) ile doludur. Kan yayıldığında ve pıhtılaşırken, beynin zarını tahriş eder ve beyin hücrelerine zarar verir. Aynı zamanda, etkilenen arterden daha önce oksijen bakımından zengin kan alan beyin şimdi kandan mahrumdur ve felçle sonuçlanır. Subaraknoid kanama (SAK) geçiren bir kişi %40 hayatını kaybetme olasılığı vardır.
 
Normal beyin omurilik sıvısının (BOS) dolaşımının bloke edilmesi ventrikülleri (hidrosefali) genişleterek bilinç bulanıklığına, uyku haline ve bilinç kaybına neden olabilir.
 
Anevrizma rüptüründen 5 ile 10 gün sonra ortaya çıkan bir komplikasyon vazospazmdır (Damar büzüşmesi) (Şekil 2). Tahriş edici kan yan ürünleri bir arter duvarlarının spazmlanmasına ve daralmasına neden olarak beynin o bölgesine kan akışını azaltır ve ikincil felce ve hatta ölüme neden olabilir.

 
 
 
 
 
Şekil 2. (solda) Kırmızı kan hücreleri parçalandığında, toksinler yakındaki arterlerin duvarlarının spazmlanmasına ve daralmasına neden olabilir. SAK büyüdükçe, vazospazm riski de artar. Şekil 3. (sağda) BT taraması, subaraknoid boşlukta anevrizma kanamasına bağlı kanı (beyaz yıldız şekli) gösterir.
 
 
Kanamış Anevrizma Belirtileri Nelerdir?
 
Anevrizmaların çoğu patlayana kadar bulgu vermez. Rüptür genellikle bir insan uykuda değil aktifken meydana gelir. Bir SAK belirtileri yaşarsanız hemen 112’yi arayın!
 
Şiddetli bir baş ağrısının ani başlangıcı (genellikle "hayatımın en kötü baş ağrısı" olarak tanımlanır) mide bulantısı ve kusma, Boyun Tutulması, ışığa duyarlılık (fotofobi) bulanık veya çift görme, bilinç kaybı ve nöbetler.
 
 
Sebepler Nelerdir ?
 
Anevrizma patlaması için risk faktörleri sigara içme, yüksek tansiyon, uyuşturucu veya alkol bağımlılığı, genetik (kalıtsal aile), ateroskleroz ve yaşam tarzı alışkanlıklarını içerir.
 
Kimlerde Görülebilir ?
 
Toplumun yaklaşık % 2 ile 5'i bir anevrizma kanaması yaşayabilir veya geliştirebilir; bunlardan % 15'inde çoklu anevrizmalar vardır. Bununla birlikte, anevrizmaların % 85'i kanama sonrasına kadar teşhis edilmez. Anevrizmalar genellikle 35 ile 60 yaşları arasında teşhis edilir.
 
Anevrizma Teşhisi Nasıl Konur ?
 
Bir kişi acil servise anevrizma kanaması şüphesi ile getirildiğinde, mevcut ve önceki tıbbi problemleri, ilaçlar ve aile öyküsü hakkında mümkün olduğunca çok şey sorgulanmalıdır. Kişinin durumu hızlı bir şekilde değerlendirilir. Tanısal testler kanamanın kaynağını belirlemeye yardımcı olacaktır.
 
Bilgisayarlı Tomografi (BT) taraması , beyindeki anatomik yapıları görüntülemek ve beyindeki veya etrafındaki kanı tespit etmek için invazif olmayan bir görüntüleme yöntemidir (Şekil 3). BT anjiyografisi (BTA), beynin arterlerini görüntülemek için kan akışına kontrast enjeksiyonunu içerir.
 
Lomber ponksiyon , spinal kanaldan beyin omurilik sıvısı (BOS) toplamak için içi boş bir iğnenin alt sırt bölgesine yerleştirildiği invazif bir işlemdir. BOS, şüpheli kanamaları saptamak için incelenir.
 
Beyin Anjiyosu, kasıktan girilerek bir kateterin yerleştirildiği invazif bir işlemdir. Kateter yerleştirildikten sonra, kan dolaşımına kontrast boya enjekte edilir ve röntgen çekilir. Bu test anevrizmaların teşhisi için altın standart yöntemdir.
 
Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG) taraması, beynin yumuşak dokularının ayrıntılı bir görüntüsünü vermek için manyetik alan ve radyo frekansı dalgaları kullanan invaziv olmayan bir testtir. Bir MRA (Manyetik Rezonans Anjiyogramı), beyin yapılarına ek olarak kan damarlarını incelemek için kan akışına kontrast enjeksiyonunu içerir.
 
Kanamış Anevrizma Nasıl Tedavi Edilir ?
 
Tedavi hayat kurtarıcı önlemler, semptomların hafifletilmesi, anevrizmanın kliplenmesi ve komplikasyonları önlemeyi içerir. Bir anevrizma kanamasından sonraki 10 ile 14 gün boyunca hasta, vazospazm, hidrosefali ve diğer potansiyel komplikasyon belirtilerini yakından izleyebilecekleri yoğun bakım ünitesinde kalabilir. Baş ağrısını hafifletmek için ağrı kesici ilaçlar verilecek ve nöbetleri önlemek veya tedavi etmek için antikonvülsan ilaçlar verilebilir. Kanamış bir anevrizma için en iyi tedavinin belirlenmesi, anevrizmanın büyüklüğü ve yeri ile hastanın mevcut durumu gibi birçok faktörü içerir. Cerrahi klipleme: Anevrizmayı bulmak için kafatasında kraniotomi denilen bir açıklık kesilir. Normal kan akışının girmesini engellemek için anevrizmanın "boynuna" küçük bir klips yerleştirilir (Şekil 4). Klips titanyumdan yapılmıştır ve kalıcı olarak arter üzerinde kalır.

 
Şekil 4. Bir anevrizmanın boynuna, kanın anevrizma içine değil atardamardan (ok) akması için bir titanyum klips yerleştirilir. Endovasküler coilleme : Radyoloji veya Beyin Cerrahları tarafından anjiyogram sırasında yapılır. Kasıktaki bir artere bir kateter sokulur ve daha sonra kan damarlarından beyindeki anevrizmaya geçer. Kateter boyunca, anevrizma, anevrizma içine kan akışını önleyen platin bobinler ile doldurulur veya akım çevirici stent konur(Şek. 5).

 
Şekil 5. Anevrizma platin bobinlerle doludur. Bobinler anevrizmayı kapatan ve kanın girmesini önleyen pıhtılaşmaya (embolizasyon) neden olur.
 
 
 
Hidrosefali Kontrolü
 
Subaraknoid alanda pıhtılaşmış kan ve sıvı birikmesi hidrosefali ve kafa içi basıncının yükselmesine neden olabilir. Daha fazla kanamayı azaltmak ve kafa içi basıncı kontrol etmek için kan basıncı düşürülür. Aşırı beyin omurilik sıvısı (BOS) ve kan şu şekilde çıkarılabilir: 1) bel bölgesine omurilik kanalına yerleştirilmiş bir lomber drenaj kateteri veya 2) beyinde ventriküllere yerleştirilen bir ventriküler dren kateteri.
 
Vazospazmı kontrol etmek
 
SAK'dan 5 ile 10 gün sonra, hastada vazospazm gelişebilir. Vazospazm arteri daraltır ve atardamarın beslediği beyin bölgesine giden kan akışını azaltır. Vazospazm, SAK sonrası hastaların % 70'inde görülür. Bunların % 30'unda tedavi gerektiren semptomlar vardır. Yoğun bakımdaki bir hasta, bir kol veya bacağın zayıflığını, bilinç bulanıklığı, uyuklama veya huzursuzluğu içeren vazospazm belirtileri açısından yakından izlenmelidir. Transkranial doppler (TCD) ultrasonları vazospazmı izlemek için rutin olarak yapılabilir. Vazospazmı önlemek için, hastalara hastanede iken nimodipin ilacı verilir. Ek olarak, hastanın kan basıncı ve kan hacmi arttırılır. Vazospazm şiddetliyse, hastalara spazmı gevşetmek ve durdurmak için doğrudan atardamardan ilaç enjeksiyonu gerekebilir. Bu bir anjiyogram sırasında bir kateterden yapılır. Bazen arteri açmak için balon anjiyoplasti kullanılabilir.
 
 
Kanamış Anevrizma Tedavi Sonrası ?
Eğer kanamış bir anevrizma tedavi edilmezse ikinci bir kanama olasılığı ilk kanamadan sonraki ilk 14 gün içinde % 35'tir. Bu nedenle beyin cerrahlarının tanı konduğu anda anevrizmayı tedavi etmeyi tercih etmelerinin nedeni, ikinci bir kanama riskinden dolayıdır. Bir hasta hastaneden taburcu edildikten sonra, ciddi bir beyin yaralanmasının ardından kişiselleştirilmiş rehabilitasyon tedavileri sunan bir tesiste tedaviye devam edilebilir. Rehabilitasyon konusunda uzmanlaşmış bir doktor, fiziksel, mesleki ve konuşma terapisi de dahil olmak üzere bu bakımı denetler. İyileşme süreci uzundur ve ortaya çıkan açıkları anlamak ve yeniden işlev kazanmak için aylar veya yıllar sürebilir.
 
 

0 Yorum
Yorumunuzu Yapınız