BEYİN KANAMASI

Paylaş:
A+A-

Beyin kanamaları beyin zarları ve kafatası ile ilişkisine göre 4 başlık altında incelenebilir. Beyni saran 3 tabaka zar vardır. Beyni en dıştan saran dura mater dediğimiz zar ile kafatası kemiği arasında gelişen kanamalar yani epidural kanama, dura mater dediğimiz zar ile beyin arasındaki subdural kanamalar, beyni saran ikinci tabaka zarın altında gelişen kanamalar yani subaraknoid kanamalar ve direk beynin içinde intraserebral kanamalar olarak sınıflayabiliriz.

Epidural kanamalar: Beyni en dıştan saran zar ile kafatası kemiği arasında gelişen kanamalardır. Sıklıkla travmaya bağlı gelişir. Ameliyat kararı kanamanın hacmine ve beyne baskı yapıp yapmadığına göre karar verilir. Eğer belli bir hacimdeyse ve beyne baskı yapıyorsa ameliyatla boşaltılması gerekir. Belli bir hacmin üzerinde değilse ve beyne baskı yapmıyorsa ameliyat gerekmeden takip edilerek kendi kendine emilmesi beklenebilir.

Subdural kanamalar: Beyni en dıştan saran zar ile beyin arasında oluşan kanamalardır. Akut ve kronik olarak ikiye ayrılır. Akut olanlar genellikle ağır kafa travmasına bağlı gelişirler. Ameliyat kararı yine epidural kanamalarda olduğu gibi beyne baskı yapıp yapmadığına göre ve kanama hacmine göre verilir. Kronik formu sıklıkla 60 yaş üzeri kişilerde görülür. Bu hastaların çoğunda daha önce çok hafif kafa travması öyküsü vardır.

İntraserebral kanamalar: Direk beynin içinde oluşan kanamalardır. Travmaya, hipertansiyona veya kan sulandırıcı kullanımına bağlı spontan olarakta gelişebilir. Bu tarz kanamalarda kanamanın hacmine, boyutuna, yerleşim yerine ve beyinde baskı yapıp yapmadığına göre ameliyat kararı verilir.

Subaraknoid kanamalar: Beyni saran ikinci tabaka zarın altında oluşan kanamalardır. Travmaya, tansiyona bağlı oluşabileceği gibi kendiliğinden yani spontan olarakta gelişebilir. Bu tarz kanamalar beynin kıvrımlarında yerleştiği için bu kanamalar cerrahi olarak boşaltılmaz. İlaç ve destek tedavisi ile kendiliğinden emilmesi sağlanır. Spontan yani kendiliğinden kanamaların büyük çoğunluğu beyni besleyen ana damarların herhangi birinde oluşan anevrizma rüptürüne, halk arasında bilinen ismiyle baloncuğun yırtılıp patlamasına bağlı gelişir. Baloncuğa bağlı gelişen kanamalarda baloncuğun tekrar patlayıp kanamaması için ameliyatla kapatılması gerekir. Ameliyat tekniğine karar vermek için beyin anjiosu yapılır. Beyin anjiosunda baloncuğun şekli ve hangi damarda yerleştiği tam olarak ortaya konur. Eğer baloncuğun şekli ve yerleşim yeri uygunsa kasıktan girilerek baloncuğu doldurma işlemi tıbbi ismiyle coil embolizasyon yöntemi tercih edilebilir. Eğer baloncuğun şekli kasıktan doldurmaya uygun değilse açık ameliyatla baloncuk kapatılır.

BEYİN ANEVRİZMA AMELİYATI

Beyin anevrizma ameliyatı, bir atardamar duvarının balon benzeri bir çıkıntısı olan anevrizmayı tedavi etmek için yapılan bir cerrahidir. Bir anevrizma büyüdükçe sızıntı yapabilir ya da yırtılacak kadar ince duvarlı olabilir ve beynin etrafındaki boşluklara kanama yapabilir. Beyin anevrizma ameliyatı beyin cerrahları tarafından yapılır ve kafatasının bir bölümü açılarak (kraniyotomi) beyin anevrizma kanamasını durdurmak veya önlemek için anevrizmanın boynuna küçük bir klips yerleştirir.

Anevrizma Klibi Nedir ?

Cerrahi klipslemenin amacı, yakınlardaki küçük perforan arterleri tıkamadan normal dolaşımdan bir anevrizmayı izole etmektir. Genel anestezi altında kafatasında kraniyotomi adı verilen bir açıklık yapılır. Beyin nazikçe anevrizmayı bulmak için ekarte edilir. Normal kan akışının girmesini engellemek için anevrizmanın tabanı veya boynu boyunca küçük bir klips konulur. Klips, klipslerin kanatlarının açılması için baskı uygulanıncaya kadar sıkıca kapalı kaldığı küçük bir helezon yaylı mandal gibi çalışır. Klipler titanyumdan yapılır ve arter üzerinde kalıcı olarak durur.

Şekil 1. Anevrizmaların dar bir boyunlu ve genişleyen bir kubbeli bir balona benzer. Ameliyat sırasında kanın girmesini önlemek için anevrizmanın boynuna bir klip yerleştirilir. Anevrizmaların boyutları ve şekilleri değişir. Sakküler anevrizmaların köklerinde ana arter üzerinde bir boyun ve bir balon gibi genişleyebilen ve büyüyebilen bir kubbe vardır (Şek. 1). Bunlar, bir klips yerleştirmek için en kolay olanlardır. Bazı anevrizmaların geniş bir boynu vardır veya tanımlanabilen boynu olmayan füziformdur. Bunların arasına bir klip yerleştirmek daha zordur. Anevrizmalar çeşitli boyun konfigürasyonlarına sahip olduklarından, klipsler çeşitli şekillerde, boyutlarda ve uzunluklarda yapılır (Şekil 2).

Şekil 2. Anevrizma klipsleri çeşitli boyutlarda üretilir. Bir klip uygulayıcısı, anevrizma klipsinin kanatlarını açar.

Beyin Anevrizma Cerrahisine Aday Kimlerdir?

Anevrizma tedavisi seçimi (gözlem, cerrahi klipleme veya bypass veya endovasküler coil) rüptür riski ve hastanın genel sağlık durumuna göre karar verilmelidir. Klipleme anestezi kullanımını ve cerrahi olarak kafatasına girmeyi içerdiğinden, diğer sağlık koşullarına sahip olan veya sağlıkları kötü olan hastalar gözlem veya endovasküler coil ile tedavi edilebilir.

Klipleme, aşağıdakiler için etkili bir tedavi olabilir?

Patlamış ve subaraknoid kanama (SAK) adı verilen beyin ve kafatası arasındaki boşluğa kanama yapmış anevrizmalar. İlk kanamayı takip eden ilk 14 gün içinde tekrarlayan kanama riski% 35'tir. Bu nedenle, ameliyatın zamanlaması önemlidir - genellikle ilk kanamayı izleyen 72 saat içinde yapılmalıdır.

Kanamamış anevrizmalar semptomlara neden olmayabilir ve tipik olarak başka bir durum için rutin testler sırasında tespit edilir. Anevrizma rüptürü riski yılda yaklaşık % 1'dir, ancak anevrizmanın büyüklüğü ve konumuna bağlı olarak daha yüksek veya daha düşük olabilir. Bununla birlikte, yırtılma gerçekleştiğinde, ölüm riski% 40 ve sakatlık riski% 80'dir.

Cerrahi Karar:

Gözlem, cerrahi klipleme veya bypass veya endovasküler coil veya akım çevirici tedaviler için karar büyük ölçüde anevrizmanın büyüklüğüne, konumuna ve boyun geometrisine bağlıdır. Endovasküler coilleme, daha yaşlı, kötü sağlık durumu olan, ciddi tıbbi durumları olan veya belirli yerlerde anevrizmaları olan hastalarda tercih edilebilir. 40 yaşın altındaki hastalarda, endovasküler coil yani kapalı tedavi güvenliği düşüktür. Bu nedenle, kanamaya karşı daha uzun süreli koruma, kısaltılmış anevrizma hastalarına yaşam beklentisinde bir avantaj sağlayabilir.

Endovasküler Coilleme yani kapalı damar içi anevrizma tedavisi ve cerrahi klipleme ile uzun dönemli sonuçların karşılaştırılması devam eden bir çalışma alanıdır. Cerrahi olarak klipleme, uzun vadeli etkinliğini kanıtlamıştır. Coilleme yani kapalı damar içi anevrizma tedavisi, nispeten yeni bir tekniktir (1990'lardan beri) ve uzun süreli koruma bilinmemektedir. Uluslararası Subaraknoid Anevrizma Denemesi (ISAT), bu konuyu yıllarca (1994-2007) araştırdı [1,2]. Ancak, çalışma patlamış anevrizmalarla sınırlı olduğundan ve çok seçkin bir hasta grubunu içerdiğinden, sonuçları tüm anevrizma hastalarına uygulanamaz. Bu nedenle, en iyi tedavi seçeneği yüksek oranda kişiselleştirilmiş kalır. Özel durumunuz için en uygun tekniği doktorunuzla görüşün.

Cerrahiyi Kim Uygular ?

Beyin anevrizma ameliyatı bir beyin cerrahı tarafından yapılır. Beyin cerrahlarının az bir kısmı beyin damar cerrahisinde uzmanlık eğitimi almışlardır. Beyin anevrizma ameliyatının yapılabilmesi için hastanenin alt yapısının da yeterli olması gerekir.

Beyin Anevrizma Ameliyatından Önce Ne Olur?

Patlamış bir anevrizma hayatı tehdit eder anevrizma teşhisi konulduktan sonra ve kan basıncınız stabilize edildikten hemen sonra ameliyathaneye alınabilirsiniz. Kan basıncını düşürmek için ilaç, solunum makinesinde hiperventilasyon veya sedasyon kullanabilir. Kan basıncını izlemek için kolunuza bir arteriyel basınç (AP) hattı yerleştirilebilir.

Eğer kanamamış bir anevrizmanız varsa, ameliyattan birkaç gün önce ameliyat öncesi testler (örneğin, kan testi, elektrokardiyogram, göğüs röntgeni) için planlanmış olacaksınız. Steroid olmayan anti-enflamatuar ilaçları (Naproksen, Advil vb.) Ve aspirin tedavisini bir hafta önce almayı bırakmalısınız.

Hastalar işlem sabahı hastaneye yatırılır. Ameliyattan önceki gece yarısından sonra yiyecek ve içecek yasaktır. Kolunuza bir intravenöz (IV) damaryolu yerleştirilir. Bir anestezi uzmanı, anestezinin etkilerini ve risklerini açıklayacaktır.

Beyin Anevrizma Ameliyatı Sırasında Ne Olur ?

Prosedür için altı adım var. Karmaşık bir kraniyotomi planlanırsa operasyon genellikle 3-5 saat veya daha uzun sürer.

1. Adım: hastayı hazırlanır, ameliyat masasına yatar ve genel anestezi yapılır. Uyuduktan sonra, başınız masaya takılan ve ameliyat sırasında başınızı yerinde tutan üç pimli bir kafatasının fiksasyon cihazına yerleştirilir. Daha sonra, kafa derisinin kesi alanı hazırlanır. Cilt kesileri genellikle saç çizgisinin arkasında yapılır. Önerilen insizyon boyunca sadece 1/4 inç genişliğinde bir alanın tıraş edildiği bir saç koruyucu teknik kullanılır. Bazen tüm kesi alanı traş olabilir.

Beyin omurilik sıvısını (BOS) boşaltmak ve beynin ameliyat sırasında gevşemesini sağlamak için belinize lomber drenaj yerleştirilebilir. Beyin gevşetici bir ilaç (mannitol) verilebilir.

2. Adım: kraniotomi yapılır.

Anevrizmanızın bulunduğu yere bağlı olarak, kafatasınızda bir kemik kapağı kaldırılacaktır. Birçok kraniyotomi türü vardır. Cerrahınızdan cilt insizyonunun tam olarak nerede yapılacağını ve çıkacak kemiği tarif etmesini isteyin.

Kafa deriniz hazırlandıktan sonra, cerrah kafatasını açığa çıkarmak için cilt kesi yapacaktır. Deri ve kaslar kemikten kaldırılır ve geriye katlanır. Daha sonra kafatasında bir matkap benzeri cihazla küçük çapak delikleri oluşturulur. Çapak delikleri, kraniyotom adı verilen özel bir aletin girişine izin verir. Cerrah kemik penceresinin ana hatlarını keser (Şek. 3). Kesilen kemik flep dura mater denilen beynin koruyucu örtüsünü ortaya çıkarmak için kaldırılır ve çıkarılır. Kemik kanadı güvenli bir şekilde bir kenara koyulur ve işlem sonunda tekrar yerine konur.

Adım 3: Anevrizma ortaya konur

Dura yani beyin zarı beyini ortaya çıkarmak için açılır. Retraktörler, beyin ve kafatası arasında bir koridoru yavaşça açmak için kullanılabilir. Operasyon mikroskobu altında yapılan ameliyatta, arter dikkatlice konumlandırılır ve anevrizmaya kadar takip edilir.

Klip yerleştirmeden önce, anevrizmanın içine ve dışına kan akışı kontrol altına alır. Anevrizmanın diseksiyonu sırasında, özellikle kubbenin kullanılması, yırtılmaya neden olabilir. Ameliyat sırasında yırtılma meydana gelirse, kanamayı durdurmak için ana arter üzerine geçici bir klip yerleştirilebilir. Anevrizmanın büyüklüğü ve konumuna bağlı olarak, boyundaki karotid arterde ayrı bir insizyon yoluyla vasküler kontrol elde edilebilir.

4. Adım: Klip yerleştirilmesi

Anevrizma boynu klip için hazırlanır. Genellikle anevrizma bağ dokusu tarafından sıkı tutulur ve serbestleştirilmeli ve diğer yapılardan izole edilmelidir. Perforan adı verilen küçük arterler, klipsin içine alınmaması için dikkat edilmelidir. Klips, klip uygulayıcı adı verilen özel bir alet ile açık tutulur ve anevrizma boynuna yerleştirilir. Serbest bırakıldığında, klibin çeneleri ana arterden anevrizmayı sıkıştırarak kapanır (Şekil 4). Birden çok klip kullanılabilir. Klips titanyumdan yapılmıştır ve kalıcı olarak arter üzerinde kalır.

Şekil 4. Bir anevrizmanın boynu boyunca kanın girmesini önleyen bir titanyum klips yerleştirilir. Klips titanyumdan yapılmıştır ve kalıcı olarak arter üzerinde kalır.

Adım 5: Klip kontrol edilir.

Klibin ana arteri daraltmadığından veya çenesinde başka arterler bulunmadığından emin olmak için klips incelenir. Anevrizmanın kubbesi, kanın artık dolmadığından emin olmak için bir iğne ile delinir. Ana arterden kan akışını doğrulamak için intraoperatif anjiyografi yapılabilir.

Adım 6: Kraniyotomi kapatılır.

Dura dikişlerle kapatılır. Kemik kanadı değiştirilir ve kafatasına titanyum plakalar ve vidalar ile sabitlenir. Kaslar ve cilt tekrar birbirine dikilir. Kesik üzerine yumuşak bir yapışkan pansuman yerleştirilir.

Beyin Anevrizma Ameliyatından Sonra Ne Olur ?

Ameliyattan sonra, anesteziden uyandıktan sonra yoğun bakıma alınır. Gerektiğinde ağrı kesici verilecektir. Ameliyattan sonra mide bulantısı ve baş ağrısı yaşayabilirsiniz; ilaç bu semptomları kontrol edebilir.

24 ile 48 saat sonra, patlayıp kanama yapmamış anevrizma hastaları genellikle normal odaya transfer edilir. Birkaç gün içinde hastaneden taburcu olunabilir.

Kanamış anevrizma hastaları genellikle yoğun bakımda biraz daha uzun tutulabilir. Beyin kanamasından (Subaraknoid kanama) 3-14 gün sonra ortaya çıkabilen bir arterin daralması (spazmı) olan vazospazm belirtileri açısından izlenir. Vazospazm belirtileri arasında kol veya bacak zayıflığı, konfüzyon, uykululuk veya huzursuzluk vardır.

Beyin Anevrizma Ameliyatı Riskleri Nelerdir?

Beyin ameliyatı ile ilgili genel komplikasyonlar enfeksiyon, anesteziye alerjik reaksiyonlar, inme, nöbet ve beynin şişmesini içerir. Spesifik olarak anevrizma ameliyatıyla ilgili komplikasyonlar, vazospazm, felç, nöbet, kanama ve anevrizmayı tamamen bloke etmeyen veya istemeden normal bir arteri bloke etmeyen kusurlu yerleştirilmiş bir klips içerir.

Beyin Anevrizma Ameliyatı Sonuçları Nelerdir?

Tamamen kapatılmış olan anevrizmaların tekrarlama riski yok denecek kadar azdır. Fakat yinede önce 6 aylık daha sonra da yıllık kontroller yapmak gerekir.